Er ligt nu een wetsvoorstel dat dwingende controle zelfstandig strafbaar stelt. Dat betekent dat het stelselmatige patroon van controleren, isoleren, vernederen en manipuleren straks een eigen plek krijgt in het strafrecht. Niet alleen als het samengaat met fysiek geweld, maar als zelfstandig misdrijf. Het wetsvoorstel geldt voor iedere relatie waarin iemand willens en wetens stelselmatig macht uitoefent over een ander en is sinds gisteren opengesteld voor publieke reactie; een vaste stap in het wetgevingsproces voordat het naar het parlement gaat.
Wat dit concreet verandert: het patroon zelf kan straks het delict zijn. Het Openbaar Ministerie kan daar dan ook op eigen initiatief tegen optreden, niet alleen na een aangifte.
Voor slachtoffers betekent dit dat plegers die nu vrijuit gaan omdat er geen blauwe plekken zijn, straks vervolgd kunnen worden op basis van het patroon zelf.
Iris Koops: “Strafbaarstelling is meer dan een juridische maatregel. Het stelt een norm. Het zegt tegen iedereen die ernstige dwingende controle heeft meegemaakt: wat je is aangedaan was geen relatieprobleem, geen overdrijving en niet je eigen schuld. Het was een misdrijf. Die erkenning heeft waarde, ook als het leed al geleden is.”
Andere landen gingen Nederland jaren geleden al voor: Frankrijk (2010), Engeland (2015), Schotland en Ierland (2019). Het Verdwenen Zelf pleit al jaren voor het strafbaar stellen van dwingende controle in Nederland. Wij zetten ons sinds 2013 in voor herkenning, herstel en deskundigheidsbevordering rond dwingende controle, voor slachtoffers én voor de professionals die met hen werken.
Het wetsvoorstel moet nog door het parlement. Hoe het er uiteindelijk uitziet, weten we nog niet. Maar dat dwingende controle nu als zeer schadelijk patroon wordt erkend, is een belangrijke stap.