Dit is een gastcolumn van Jan Willem.
‘Weet je wat de buurman net zei toen ik over de herfst begon?’ Mijn vrouw kijkt op. ‘Hij zei: Maakt voor jou niks uit joh, je komt tóch nooit buiten.’ Ze schiet in de lach en sust: ‘Zo is die man nu eenmaal.’
‘Dat geschreeuw op de galerij,’ mopper ik. ‘En het is hier toch al zo gehorig.’
Ik blijf me opwinden. ‘Waarom gaat ’ie niet ergens anders staan met zijn bezem? Je kunt hier buiten van de grond eten.’
Het is even stil. ‘Eigenlijk is het nog een schooljongen die dolgraag het bord wil wissen,’ zegt mijn vrouw zacht.
Achter m’n bureau probeer ik het incident van me af te schrijven. Want het laat me niet los. Waarom groet hij niet? Vindt hij me een loser? Te dik? Te lui? Een te grote mond? Ik denk terug aan m’n narcistische vader. Aan wat hij zei voor die vuistslag kwam. En ergens uit de jaren tachtig duikt ineens het schooljochie op dat mijn vrouw zo even bedoelde. Ik ben weer twaalf.
Als de juffrouw vroeg wie het schoolbord wilde doen, ging m’n vinger meteen de lucht in. Dan volgde er een grondige schoonmaakactie totdat het bord glom als een spiegel. In de pauze begroette ik het populairste klasgenootje zo wild enthousiast dat ze me aan de andere kant van het schoolplein konden horen. Mij groette hij nooit. Wacht maar, dagdroomde ik, omdat ik speciale trompetlessen krijg, word ik heel beroemd. Dan groet iedereen me.
Wanneer er thuis een stiltebehandeling gaande was, probeerde ik elke zucht uit mijn vaders mond voor te zijn. En als er dan eindelijk een stroef welterusten klonk, voor het naar bed gaan, kon ik wel juichen. Tegelijkertijd durfde ik nauwelijks adem te halen, bang het weer te verpesten.
Hoe langer het ‘inrijden’ duurde – zo noemde mijn vader de opvoeding – hoe moeilijker het werd om het gedrag van anderen los te zien van mezelf. En hij gebruikte de dure trompetlessen enkel om me te laten falen.
Op een dag raakte zijn vuist me vol in het gezicht. ‘Je kunt ’m krijgen met je grote bek.’ De trompetdroom was voorbij.
‘Koffie?’ Mijn vrouw legt haar hand op m’n arm. Ik knik. En realiseer me dat ik mezelf verloor in een buurman die beneden de blaadjes veegt. Meer niet. Terwijl ik dacht dat hij dwars door me heen kon kijken. Precies zoals mijn vader, wiens blik ooit ongehinderd door mij heen waaide, als herfstwind door de galerij.
Ik laat hem in zijn dagelijks ritueel.
Het tikken van de bezem tegen de tegels.
Een schorre kreet. Altijd in gevecht met de wind.
Zo veegt hij de najaarsbladeren.
Tot de schemer invalt op de galerij
en je er van de grond kunt eten.
Meer blogs van Jan Willem: https://verdwenenzelf.org/?s=jan+willem
